Kâtip Çelebi'nin İtidal Çağrısı

(Romancı Yönüyle Peyami Safa; Arka Kapak Dergisi, Sayı 15, Aralık 2016)


Schopenhaur, “Bir insan herhangi bir konu hakkında okuyarak bilgi sahibi olmak istiyorsa derhâl kendisini, bilim sürekli ilerlemektedir ve yenileri hazırlanırken zaten eski kitaplardan yararlanılmıştır zannıyla o konu hakkında yazılmış en eski kitaplara sarılmaktan, dikkatini münhasıran onlarla sınırlamaktan uzaklaştırması gerekir”[1] diyeli 150 yıldan fazla bir zaman geçmesine karşın ikazının bugünkü okura hitaben geçerliliğini koruduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Aksi takdirde günümüzde eski harfli metinleri yeni harflere aktaran, bununla da kalmayıp sadeleştiren yayınlar arttığı hâlde muhtelif meseleler için çözüm aranırken eski ilmî eserlerin hâlâ nazar-ı itibara alınmamasını başka türlü izah edemeyiz. Yurtdışında Hacı Kalfa/Halife (Haji Khalifa) nâmıyla maruf Kâtip Çelebi hakkında - belki dünya çapında en meşhur âlimlerimizden olmasının fark edilmesi hasebiyle - son yıllarda yazılan kitaplar ve düzenlenen sempozyumlar var; hatta adına bir üniversite de kuruldu; lâkin eserlerinin aynı oranda ilgiye mazhar olup olmadığı tartışılır. Bir ihtimal yazımızı okuyup bu zâtın eserlerini incelemeye heveslenenler yahut niyeti olup da hangi kitabından başlasam diye düşünenler çıkarsa diye, onlar için güzel bir başlangıç kitabı olabilecek, Kâtip Çelebi’nin vefatından yaklaşık bir yıl önce kaleme aldığı son telifini kısaca tanıtacağız.

AŞAĞIDAKİ BAĞLANTIDAN YAZININ DEVAMINI OKUYABİLİR VEYA YAZIYI İNDİREBİLİRSİNİZ: